De organen van het gemeentebestuur: de gemeenteraad

Er zijn drie politieke gemeenteorganen: de gemeenteraad, het college van burgemeester en schepenen en de burgemeester. Van deze drie is enkel de gemeenteraad democratisch rechtstreeks verkozen. Daarom is het symbolisch het eerste.

Wie het decreet lokaal bestuur naleest, ziet dat van alle politieke organen de gemeenteraad symbolisch als eerste besproken en geregeld wordt. Het zou het kroonjuweel moeten zijn van het lokale bestuur. Het sluitstuk dat ons lokaal bestuur democratisch maakt.

Verkiezing

De gemeenteraad wordt uiteraard verkozen, niet benoemd. Hierin verschilt ze duidelijk van de andere organen, de burgemeester en het schepencollege die aangeduid worden door de gemeenteraad. De raad is de democratische “check and balance” in ons lokaal bestuur.

In de raad zetelen alle personen die bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen verkozen zijn, tenzij ze vrijwillig afstand doen van hun mandaat, of wanneer ze wettelijk niet mogen. De zetels zelf worden toegewezen aan een lijst en de verkozen nemen plaats op volgorde van de voorkeurstemmen.

Voor CD&V Schoten is daarom Erik Block de eerste verkozene, ikzelf schuif naar plaats 2 (omdat Harrie niet mag zetelen) en Katrijn vervolledigt onze fractie.

Bevoegdheden

Een gemeenteraadslid heeft bijzondere rechten, maar het is de gemeenteraad als geheel die bevoegdheden heeft. Als raadslid mag je extra documenten inkijken. Zo kan je controleren of alles volgens de regels verloopt, maar de regels aanpassen kan je niet alleen. Daarvoor moet je een meerderheid hebben. Voor Schoten gaat het dus over 16 van de 31 leden.

De gemeenteraad heeft de meeste bevoegdheden

De raad heeft in principe ook de meeste bevoegdheden van alle drie de organen. Zij heeft het laatste woord over de begroting, zij heeft ook alle restbevoegdheden, zij bepaalt via met het meerjarenplan de beleidslijnen. Enkel over de pure burgemeestersbevoegdheden heeft ze geen zeggenschap.

Maar naast de theorie staat natuurlijk de praktijk.

De meerderheid maakt een bestuursakkoord op en de schepenen voeren dit uit. Om dit vlot te laten lopen kan de gemeenteraad bevoegdheden delegeren aan het schepencollege. Ze geeft dan hun gezag “tijdelijk” in handen van het college. Hoewel dit als de uitzondering lijkt, is het de regel.

Dat is niet negatief. Als iedere beslissing pas genomen wordt na de maandelijkse gemeenteraad, dan verliest de gemeentelijke administratie (en de burgers) veel tijd met wachten. De snellere aansturing door het schepencollege is dus goed.

Het kan ook slecht zijn als de gemeenteraad te weinig betrokken is, want dan verliest ze de democratisch controle over het bestuur. Daarom sluit ik af met een oproep aan mijn collega-gemeenteraadsleden in de meerderheid: besef dat jullie de meerderheid en daarom de democratisch controle dragen! Laat jullie niet wegzetten als een brave groep ja-knikkers.

Varia

  • De gemeenteraadsleden krijgen een rangorde. Die wordt bepaald door hoe lang je in de gemeenteraad zit. Door deze regel is het eerste gemeenteraadslid Kurt Vermeiren (SPA, oppositie) en onze burgemeester Maarten de Veuster het tweede gemeenteraadslid.
  • Hoewel ik hierboven over 31 gemeenteraadsleden spreek, telt de gemeenteraad van Schoten op dit moment slechts 30 leden. Doordat Nadine Van Mol in het buitenland was, kon ze haar eed nog niet afleggen.

 

Vond je dit interessant? Delen mag!

Eén gedachte over “De organen van het gemeentebestuur: de gemeenteraad”

Reacties zijn gesloten.