De organen van het gemeentebestuur: het verborgen vierde orgaan, het comité voor de sociale dienst

Er zijn drie politieke gemeenteorganen: de gemeenteraad, het college van burgemeester en schepenen en de burgemeester. Maar er is nog het nieuwe comité voor de sociale dienst dat sinds 1 januari 2019 bestaat. En dat heeft alles te maken met de fusie van gemeente en OCMW. En de moeilijkheden daarrond.

Een van de doelstellingen van de Vlaamse regering 2014-2019 was om het lokale bestuur samen te brengen tot één organisatie. Ze wilden een fusie van OCMW doorvoeren. Door zowel de politieke organen als de ambtelijke samen te voegen, hoopte de Vlaamse regering tot één duidelijk bestuur te komen.

Dat is voor het merendeel gelukt. De gemeentesecretaris kreeg er de taken van de OCMW-secretaris erbij, de gemeenteraad die van de OCMW-raad. De meeste ambtenaren kunnen (maar moeten niet) overgenomen worden. Een aparte boekhouding moet blijven bestaan, maar alles mag in een gezamenlijk beleidsplan.

Het bleek wettelijk niet mogelijk om helemaal samen te voegen. De Raad van State verbood het afschaffen van het OCMW als organisatie. En één specifieke ambtenaar kon niet overgedragen worden: de maatschappelijk werker.

De specifieke OCMW-ambtenaar: de maatschappelijk werker

Het gespecialiseerde takenpakket van de maatschappelijk werker had binnen het OCMW enkele wettelijke beschermingen. Zo kan hij of zij in vertrouwen met zijn cliënten werken. Die vertrouwensband is nodig om mensen te helpen.

Dat werk heeft echter ook een democratische controle nodig. Daarom kwam (een deel van) de vroegere OCMW-raad, in een gesloten vergadering, samen over de  steunmaatregelen die ze voorzagen. Die aparte vergadering blijft bestaan, naast de gemeenteraad

Verkiezing

Het comité streeft ernaar een afspiegeling te zijn van de gemeenteraad. Daarom mogen de verschillende fracties een aantal leden voorstellen. Hoeveel leden wordt bepaald door een wiskundige formule: (het aantal leden van het comité x het aantal verkozen fractieleden)/het totaal aantal gemeenteraadsleden. De uitkomst geeft het aantal leden weer, eerst volgens de gehele getallen, daarna het hoogste cijfer na de komma. (artikel 91, §2 Decreet Lokaal Bestuur)

Op deze manier kreeg N-VA 4 leden, VB 2, Groen 1 en CD&V ook 1. Iedere fractie mag dan met een akte een kandidaat voordragen. De leden kunnen gemeenteraadsleden zijn, maar dat hoeft niet. De akte moet acht dagen voor de installatievergadering ingediend worden, wordt onderzocht en dan bekrachtigd op de eerste gemeenteraad.

Daar komt dan nog een voorzitter bovenop. Die moet gemeenteraadslid zijn en, als hij of zij nog geen schepen is, wordt die extra aan het schepencollege toegevoegd.

Bevoegdheden

Het bijzonder comité voor de sociale dienst is bevoegd voor de beslissingen over de toekenning, terugvordering, herziening en schorsing van individuele steun. Daarnaast kan ze noodbeslissingen van de voorzitter van het bijzonder comité voor de sociale dienst bekrachtigen.

Zoals hierboven verteld (en een beetje kort door de bocht) is dit comité de democratische controle op de steunmaatregelen van het OCMW.

Daarnaast mag het comité ook op eigen initiatief of op vraag een niet-bindend advies geven aan het schepencollege of de gemeenteraad. Zo kunnen de specialisten die zich met armoedezorg en sociale ondersteuning bezighouden het sociale beleid van de gemeente bijsturen.

 

Varia

  • Omdat het altijd over persoonlijk dossiers gaat, is deze vergadering niet openbaar.
  • Sinds 2012 gaat deze vergadering in Schoten door in de namiddag. Zo moeten de maatschappelijke werkers geen verplichte overuren meer kloppen.
  • Voor CD&V zetelt Katrijn Van Osta in dit comité.
Vond je dit interessant? Delen mag!