Digitale gemeenteraad: met lange tanden achter gesloten deuren

Vanwege de corona-crisis kon de gemeenteraad niet fysiek vergaderen. Daarom stelden we de vergadering van maart uit. Maar een gemeente moet blijven draaien… daarom moest de vergadering van april doorgaan. Een digitale gemeenteraad bood de uitweg. Al moesten we dan wel met lange tanden achter gesloten deuren vergaderen.

Alle gemeenteraadsleden kregen via het programma “Teams” een uitnodiging voor de digitale gemeenteraad. Omdat het programma geen verschil maakt tussen toeschouwers en deelnemers zijn enkel de gemeenteraadsleden  én de absoluut noodzakelijke ambtenaren uitgenodigd.

Onze CD&V-fractie steunt deze wijze van werken. Dat deden we niet met het volle enthousiasme. We hebben het principieel moeilijk met de beperkingen op de openbaarheid. Een gemeenteraad zonder publiek, zonder pers! We vergaderen met lange tanden achter gesloten deuren. Maar toch willen we deze keuze naar alle Schotenaren mee verdedigen.

(lees verder onder de video)

Juridische grond?

Deze beslissing valt binnen de juridische mogelijkheden. Een gemeenteraad achter gesloten deuren én via videoconferentie kan rechtsgeldig besluiten op basis van artikelen 134, §1 en 135, §2 van de Nieuwe Gemeentewet.

Artikel 134,§1:

§ 1. In geval van oproer, kwaadwillige samenscholing, ernstige stoornis van de openbare rust of andere onvoorziene gebeurtenissen, waarbij het geringste uitstel gevaar of schade zou kunnen opleveren voor de inwoners, kan de burgemeester politieverordeningen maken, onder verplichting om daarvan onverwijld aan de gemeenteraad kennis te geven, met opgave van de redenen waarom hij heeft gemeend zich niet tot de raad te moeten wenden. Die verordeningen vervallen dadelijk, indien zij door de raad in de eerstvolgende vergadering niet worden bekrachtigd.

Artikel 135, §2, 5°:

§ 2. De gemeenten hebben ook tot taak het voorzien, ten behoeve van de inwoners, in een goede politie, met name over de zindelijkheid, de gezondheid, de veiligheid en de rust op openbare wegen en plaatsen en in openbare gebouwen.

Meer bepaald, en voor zover de aangelegenheid niet buiten de bevoegdheid van de gemeenten is gehouden, worden de volgende zaken van politie aan de waakzaamheid en het gezag van de gemeenten toevertrouwd :

[…]

5° het nemen van passende maatregelen om rampen en plagen, zoals brand, epidemieën en epizoötieën te voorkomen en het verstrekken van de nodige hulp om ze te doen ophouden;

[…]

Het eerste artikel verwijst zeer duidelijk naar een burgemeestersbesluit, het tweede lijkt bijna geschreven voor deze gezondheidscrisis…

Voorbereidend overleg

Toch is zo’n digitale gemeenteraad niet evident. Het vraagt een andere vergadertechniek én aangepast reglement. Net zoals bij het huishoudelijk reglement werden alle partijen betrokken om een gedragen oplossing te vinden.

In dit voorbereidend overleg werd naar bezorgdheden geluisterd en, in de mate van het mogelijke, problemen opgelost. Zo is er een beter systeem geïnstalleerd voor geheime stemmingen. Enkele gevoelige agendapunten, hoewel dat niet verplicht is, zijn toch uitgesteld naar een latere datum.

De verplichting om het goede voorbeeld te geven

Naast de juridische mogelijkheid is er natuurlijk de morele verplichting om zorg te dragen voor onze medeburgers én het goede voorbeeld te geven. Daarover was iedereen het op voorhand eens. Als thuiswerk kan, dan doen we dat. Slechts enkele van de gemeenteraadsleden zaten fysiek in het gemeentehuis. Dit vanwege problemen met hun WIFI-verbindingen thuis.

Openbaarheid

Het ontbreken van publiek en pers bleef wel een probleem. Daarom werd alvast afgesproken dat, daags na de vergadering, een video-opname op de gemeentelijke website zou verschijnen. De vraag naar een onmiddellijke livestream, zowel door CD&V als door andere fracties, was technisch nog niet haalbaar voor het gemeentepersoneel. De angst dat er iets zou mislopen was te groot, zeker omdat dat dan de rechtsgeldigheid toch nog kon ondergraven…

Ik had het liever anders gezien, maar dit is een terechte bekommernis. Ik was wel uitermate tevreden met het uitgesproken engagement van de meerderheid en van de inspanningen van onze gemeentelijke medewerkers om een livestream tegen volgende keer mogelijk te maken. Als mei terug een digitale gemeenteraad zou zijn, dan een met livestream.

Ik verschoot daarom dat Tom Van Grieken aan het begin van de vergadering doodleuk meedeelde dat hij een livestream op facebook zou delen. Het is principieel goed dat de vergadering openbaar te volgen was maar anderzijds wel heel egoïstisch om die kennis niet  op voorhand te delen met de gemeentelijke diensten…

Woordje van dank

Een digitale gemeenteraad organiseren is niet makkelijk. Daarom een extra woordje van dank aan alle gemeentepersoneel dat geholpen heeft. Of het nu was om tussenkomsten op te vragen of de technische ondersteuning tijdens de raad… allen hartelijk bedankt!

Vond je dit interessant? Delen mag!